Δημοσιεύτηκε από: Αλκμήνη Ψιλοπούλου Τετάρτη, 18 Μαρτίου 2015



Η συζήτηση για τα λεγόμενα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ή αλλιώς social media, είχε ανοίξει για τα καλά στο καφέ όπου βρεθήκαμε με φίλους μια Κυριακή πρωί. Αφορμή, μια από τις φίλες που είχε αρχίσει να «παίζει» με το android κινητό της και να σερφάρει στο facebook. Πίσω μας μια παρέα συζητούσε χαλαρά. Δεν κρατούσαν κινητά ούτε ταμπλέτες, πράγμα που μου έκανε εντύπωση, μιας και όλοι πλέον, νέοι, ώριμοι, γέροι, γριές και παιδιά έχουν το κατιτίς τους για να απορροφηθούν στις ουράνιες σφαίρες του διαδικτύου. Φυσικά, του facebook. Α, λέω μέσα μου, ωραία, να και κάποιοι που δεν  είναι εξαρτημένοι... Τι ήταν να το πω! Ακούω τη φωνή της κοπέλας πίσω μου να ζητάει το κλειδί του wifi και ταχύτατα ανοίγουν και οι τέσσερεις τα έξυπνα κινητά τους και ανταλλάσουν διάφορα στο facebook.
Προφανώς ανέβαζαν φωτογραφίες της στιγμής, έβλεπαν ίσως τα γατάκια και τα σκυλάκια των φίλων τους, τις selfish φωτογραφίες τους-που ποτέ δεν κατάλαβα καλά τι σημαίνουν και τι νόημα έχουν. Η μια κοπέλα της παρέας ξεκινάει λοιπόν να λέει, «εμένα δεν μου αρέσει το facebook. Δεν έχω facebook. Προτιμώ την αμεσότητα της ανθρώπινης επαφής. Προτιμώ να μιλάω εκ του φυσικού με τους φίλους μου. Και στο σπίτι μου όταν είμαι μόνη προτιμάω να ακούσω μουσική ή να διαβάσω παρά να κολλήσω στο κομπιούτερ μου». Συμφώνησα με τη μια μαζί της. Και την συμπλήρωσα λέγοντας κι εγώ τις ενστάσεις μου για το παγκόσμιο αυτό φαινόμενο μαζικής υστερίας με το facebook, χωρίς το οποίο δεν ζει πλέον κανείς. Λέω ότι το facebook είναι ένα είδος χαζοκούτι, όπως ήταν μέχρι σήμερα η τηλεόραση, από τους καναπέδες της οποίας δεν έχουν ξεκολλήσει ακόμη, οι 60 άνω συμπολίτες μας. Λέω ότι όλα αυτά πρέπει να τα βλέπουμε σαν εργαλεία για ενημέρωση και όχι σαν τρόπο ζωής. Ο φίλος της παρέας είχε αντίθετη άποψη. Έλεγε ότι το facebook είναι ένα πολύ καλό μέσο για να επικοινωνείς και ότι το θέμα είναι πώς το χρσιμοποιείς. Ο. Κ., το θέμα είναι πώς το χρησιμοποιείς, αλλά πώς το χρησιμοποιούν οι περισσότεροι από μας; Μερικοί για να βρουν «φίλους», σε εισαγωγικά βέβαια, γιατί εγώ που έχω facebook, από τους 500 «φίλους» δεν ξέρω παρά ελάχιστους και τα βράδια με τρώει η μοναξιά. Επίσης δεν μου αρέσουν τα like, τα οποία μοιάζουν με κάτι τηλεοπτικές κωμωδίες όπου ακούς από πίσω κάποιους να ξεκαρδίζονται στα γέλια και δεν καταλαβαίνεις πού βρίσκουν το αστείο. Κάνε νέους «φίλους» και κάνε like, και μου έκαναν τόσα like, και έχω, λέει «σκουντήματα» (πάλι δεν κατάλαβα ποτέ τι σημαίνει αυτό), και ρολάρω το facebook και οι αναρτήσεις έχουν τον ατελείωτο. Τα παιδάκια μας, το γατάκι μας με σκουφάκι του Άη Βασίλη, το σκυλάκι που τραγουδάει και παίζει πιάνο, εγώ είμαι τώρα στο τάδε μπαράκι, ο φίλος μου με απάτησε με τη φίλη μου, καθόμαστε στην  τάδε ταβέρνα και μαζεύουμε ήλιο, ο τάδε έβαλε στη σελίδα του μια νέα φωτό, και κάνει like όλος ο ντουνιάς, γνωστοί και άγνωστοι. Και για να βρω κάτι ενδιαφέρον τρώω τη μισή μου μέρα, που θα μπορούσα να την περάσω με μια καλή παρέα συζητώντας ή με τον δικό μου, κάνοντας έρωτα. Σαν αυτιστικοί έχουμε γίνει με το facebook.  Για να κοκορευόμαστε κανακεύοντας την ηλίθια ματαιοδοξία μας, ενός λεπτού δημοσιότητα δεν είναι λίγο, όλοι τη θέλουν, για να κάνουμε κουτσομπολιό, να λέμε ή να βλέπουμε καμιά σαχαλαμάρα να περνάει η ώρα, να κουκουλώνουμε τη στέρηση και τη μοναξιά μας, να ανεβάζουμε εξυπνακίστικα σλόγκαν τα οποία έχουν τα περισσότερα like, ή κανένα διασκεδαστικό video που μπορεί να το δούμε και το βράδυ στις ειδήσεις ως απίστευτη ιστορία…
Συμφωνώ ότι το internet είναι ένα από τα πιο δυνατά εργαλεία που έχει εφεύρει ο άνθρωπος. Η δύναμή του βρίσκεται στην αμεσοδημοκρατικότητά του, στο ότι δίνει φωνή στον ανώνυμο κοσμάκη, στο ότι είναι το μεγαλύτερο και πληρέστερο παγκόσμιο αρχείο που υπάρχει πάνω σε αυτό τον πλανήτη. Ότι θέλεις να μάθεις, είναι εδώ. Το γκουγκλάρεις και σου το φέρνουν στο πιάτο. Γνώσεις, πληροφορίες, επιτεύγματα, δημιουργήματα, τέχνη, σινεμά, μουσική, τα πάντα είναι εδώ. Εκτός από την αληθινή ανθρώπινη επαφή. Αλλά το πολύ το κύριε ελέησον το βαριέται κι ο παπάς. Από παγκόσμιο εργαλείο το διαδίκτυο έχει γίνει παγκόσμιο αποβλακωτήριο και απομονωτήριο, μέσω της εφεύρεσης του facebook. Πλύση εγκεφάλου λέμε ότι μας κάνει η τηλεόραση, η οποία επίσης ξεκίνησε σαν ένα δυναμικό εργαλείο στα χέρια της ανθρωπότητας και έχει γίνει το μέσον της παγκόσμιας προπαγάνδας των ελίτ και των κυρίαρχων της γης. Το ίδιο πάει να γίνει και με το facebook. Το οποίο είναι και παντελώς ανεξέλεγκτο.
Φέτος συμπληρώνονται 10 χρόνια απ’ όταν ο Μαρκ Ζάκερμπεργκ και οι 20χρονοι προγραμματιστές του εγκαινίασαν μία νέα φάση στη βρεφική ιστορία του Ιντερνετ, δημιουργώντας το Facebook. Και τώρα ήρθε η ώρα της αμφισβήτησής του.

Σε σχετικό ρεπορτάζ διαβάζω:

«Να προβλέψει κανείς το τέλος του Facebook το 2014 μοιάζει κάπως σαν να προέβλεπε την πτώση του Τείχους στη δεκαετία του ’80», αναφέρει σε άρθρο της η αρθρογράφος Ρούμπι Μάρεϊ στην εφημερίδα «Γκάρντιαν». «Πριν από δύο μέρες, όμως, συνέβη κάτι συναρπαστικό. Το Σαν Φρανσίσκο άρχισε να εγκαταλείπει το μέσο, που πλέον είναι διάσπαρτο από διαφημιστικές καταχωρίσεις και να εγγράφεται μαζικά στο καθαρό, άδειο μέσο κοινωνικής δικτύωσης Ello. Την Πέμπτη, η ομάδα του νέου αντι-Facebook αγωνιζόταν να αντιμετωπίσει τα δεκάδες χιλιάδες αιτήματα συμμετοχής από χρήστες. Το Ello αυτοπροσδιορίζεται ως δίκτυο με κοινωνική συνείδηση και διαθέτει το δικό του μανιφέστο. Το σήμα του είναι κάπως απειλητικό: ένα μαύρο smiley, το οποίο χαμογελάει ειρωνικά. Πνευματικό τέκνο του σχεδιαστή του Kidrobot, Πολ Μπάντνιτς, το Ello άρχισε να αναπτύσσεται μετά την εμμονή του Facebook εναντίον των ψευδωνύμων, την πολιτική των «αληθινών ονομάτων», την οποία επιχείρησε να ανατρέψει η γκέι κοινότητα. Φέτος συμπληρώνονται δέκα χρόνια απ’ όταν ο Μαρκ Ζάκερμπεργκ και οι 20χρονοι προγραμματιστές του μετακόμισαν στο Πάλο Αλτο της Καλιφόρνιας και εγκαινίασαν μία νέα φάση στη βρεφική ιστορία του Ιντερνετ. «Το Facebook πέτυχε να μας παράσχει έναν καθρέφτη στη διάρκεια της πρώιμης ανάπτυξής μας. Είναι αναπόφευκτο, λοιπόν, ότι η πτώση του θα γεννηθεί από ένα πρόβλημα, που αρχίζει να σε πλήττει μόνο καθώς μεγαλώνεις: τη σύνθετη μορφή του χρόνου», γράφει η νεαρή Ρούμπι Μάρεϊ.

Οι παλιοί εαυτοί μας

Η βασική ιδιότητα του Facebook είναι η διαχείριση των φωτογραφικών άλμπουμ και του εαυτού μας γενικότερα. Ως άλλοι νάρκισσοι, οργανώνουμε χιλιάδες φωτογραφίες του εαυτού μας στη διάρκεια των ετών. Δεν υπάρχει, όμως, μία παρόμοια λειτουργία για τις ταυτότητες που δημιουργούμε καθώς μεγαλώνουμε: τις σκέψεις μας, τα βιβλία μας, τα άρθρα και τη μουσική που ακούμε. Με δεδομένο ότι το Facebook ισχυρίζεται πως οι Αμερικανοί χρήστες περνούν περίπου 40 λεπτά την ημέρα στην ιστοσελίδα, ήτοι 243 ώρες τον χρόνο, είναι σαφές ότι οι παλιοί μας εαυτοί έχουν αρχίσει να φαντάζουν καταπιεστικοί. Η σημαντικότερη κοινωνική λειτουργία του Facebook ήταν ότι σε αντίθεση με τη φωτογραφία μάς έδωσε μία πλατφόρμα επικοινωνίας. Στη συνέχεια, όμως, άρχισε να χρησιμοποιεί αλγόριθμους και φίλτρα για να επιλέγει ποια ποστ βλέπει κανείς στη Ροή Ειδήσεων, με αποτέλεσμα να αυξηθούν οι πιθανότητες να παρακολουθεί κανείς τις ενημερώσεις της Μπρίτνεϊ Σπιρς παρά των φίλων του. Το αποτέλεσμα ήταν η καθήλωση στην παιδική ηλικία. Και όταν το Facebook λειτουργεί σαν έναν καταπιεστικό γονιό, είναι φυσικό οι ενήλικες να θέλουν να φύγουν τρέχοντας.

Μανιφέστο και προβλήματα

Τα δικαιολογημένα ερωτήματα που ανακύπτουν από τη λειτουργία του Ello είναι πώς το νέο δίκτυο θα διαχειριστεί τα προσωπικά δεδομένα των χρηστών και πώς θα καταφέρει να παραμείνει καθαρό από διαφημίσεις. Στο μανιφέστο του δηλώνει απερίφραστα ότι δεν πρόκειται να μετεξελιχθεί σε καταναλωτικό αγαθό. Αλλά το πρόβλημα είναι ότι οι ιδιοκτήτες του δέχθηκαν επενδύσεις από ιδιωτικά κεφάλαια ύψους 435.000 δολαρίων. Οι επενδυτές τείνουν να επιθυμούν απόδοση του κεφαλαίου που τοποθέτησαν και μάλιστα μεγάλη και γρήγορη. Πάντως, συγκριτικά με το Ello, το Facebook μοιάζει κάπως με πάρτι για παρουσίαση Tupperware. Αυτό δεν είναι απαραιτήτως κακό. Θέλεις να πηγαίνεις κάθε τόσο, να συναντάς ανθρώπους από το παρελθόν σου και να τρως κέικ με τους παππούδες τους, ακόμη κι αν υπάρχει ο κίνδυνος να πληρώσεις για το τάπερ φεύγοντας. Ωστόσο, 243 ώρες στο πάρτι του Tupperware είναι υπερβολικό.
«Δεν είμαστε πλέον βρέφη του Ιντερνετ», διακηρύσσει η αρθρογράφος του «Γκάρντιαν». «Μπορούμε να φτιάξουμε και μόνοι μας σπίτια, όταν δεν είμαστε αρκετά απασχολημένοι να κοιταζόμαστε στον καθρέφτη, κλεισμένοι σε ένα δωμάτιο με γαλάζιους τοίχους, τους οποίους δεν επιτρέπεται να ακουμπήσουμε. Ίσως δεν είναι το Ello ο διάδοχος του Facebook. Είναι βέβαιο, όμως, ότι τα δέκα χρόνια του βαραίνουν στους ώμους μας και θέλουμε να μετακομίσουμε».
(Πηγή ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ-27.09.2014)

- Copyright © Touareg Blue -