Δημοσιεύτηκε από: Αλκμήνη Ψιλοπούλου Τρίτη, 8 Σεπτεμβρίου 2015




Δυο χρόνια μετά την πρώτη του έκθεση, ο Κώστας Καταγάς μας ταξιδεύει και πάλι με το μαγικό του πενάκι, αυτή τη φορά όχι τόσο στην προσωπική του περιπέτεια, αλλά στις Κυκλάδες. Σημάδι ότι η μάχη του για ζωή έχει νικήσει. Δυο χρόνια μετά, η «αποκατάσταση» που για τον ίδιον «είναι ένα είδος ζωής», δίνει τη μάχη και κερδίζει, μέσα από την επανεκκίνηση της ζωής.  Υπέροχοι πίνακες, γεμάτοι ζωντάνια και ξέχειλοι από χαρά, μας οδηγούν  με τα βήματα του μεγάλου αυτού καλλιτέχνη, στις Κυκλάδες που περπάτησε βήμα-βήμα, στις Κυκλάδες που απεικονίζονται σαν ένα μαγικό πανόραμα, εκ των έσω. Και όπως μας είπε κι ο ίδιος, αυτοί οι πίνακες που εκτίθενται σήμερα στην αίθουσα Βάττη της Ερμούπολης, είναι ένα μέρος της νέας εικαστικής του δουλειάς, αφού σκοπεύει να συμπληρώσει τη σειρά με όλες τις Κυκλάδες, έτσι όπως μόνον εκείνος μπορεί να εκφράσει, μέσω της τέχνης του που είναι κατάθεση ψυχής.

Στην νέα του δουλειά, ξεπερνάει το ασπρόμαυρο σχέδιο και περνάει στο ζωηρό χρώμα, ενώ ταυτόχρονα είναι φανερή η διαφορετική του θεματική που δοξάζει την εμπειρία της ζωής μέσα από την έκφραση της ψυχής των νησιών μας. Μας παρουσιάζει με το πενάκι του τις «Κυκλάδες που συνάντησε» στη Μήλο, τις Κυκλάδες που περπάτησε στην Άνδρο, τις Κυκλάδες που ανακάλυψε στην Τήνο, τις Κυκλάδες που αγνόησε στη Μύκονο και Δήλο, στις Κυκλάδες που διασκέδασε στην Ανάφη, τις Κυκλάδες που αγάπησε στη Σέριφο, τις Κυκλάδες που σεβάστηκε στη Σίφνο, τις Κυκλάδες που ακούμπησε στην Αμοργό, τις Κυκλάδες που ανδριώθηκε στην Οία, τις Κυκλάδες που υποτίμησε στη Σαντορίνη ΙΙ, τις Κυκλάδες που υπερτίμησε στη Σαντορίνη, τις Κυκλάδες που ερωτεύτηκε στην Ίο και τις Κυκλάδες που αφήνει πίσω του από το πέρασμα του Κάβο Μαλιά.
Σε μια φιλική συζήτηση που είχαμε μαζί του, όταν του αναφέραμε το γεγονός ότι τα έργα του έχουν η Τέχνη, μας είπε ότι σκέφτεται να κάνει ένα νέο κόμικς, μετά το πρώτο του που είχε εκδοθεί το 2012, με υλικό από τις εμπειρίες του στο Κέντρο Αποκατάστασης, τις συζητήσεις που άκουγε πίσω από τα παραβάν μεταξύ νοσηλευτών και  νοσηλευομένων, όμως όπως μας διευκρίνισε, ακόμα δεν είναι έτοιμος για το έργο αυτό. Ο Κώστας, ο οποίος μας είχε παραχωρήσει μια εξαιρετική συνέντευξη τον Ιούλιο του 2013 και δημοσιεύτηκε στον ΛΟΓΟ των Κυκλάδων, μια από τις τρεις όλες κι όλες που έχει δώσει στη ζωή του-κι αυτό μας τιμά ιδιαίτερα-συνεχίζει απτόητος, βγάζοντας τη γλώσσα στην «άτυχη μοίρα» του, μέσω της τέχνης του.
μια ομοιότητα με τα κόμικς, που είναι σύμφωνα με τους ιστορικούς τέχνης, η 8
Στην συνέντευξη αυτή, με τίτλο «ένα βιωματικό ημερολόγιο που με έσωσε από την τρέλα», (ΛΟΓΟΣ των Κυκλάδων, 25 Ιουλίου 2013), ο Κώστας εξηγεί πώς αναποδογυρίζει ένας άνθρωπος την άτυχη αυτή μοίρα και την κάνει εύνοια της τύχης. Πώς ένας άνθρωπος ισορροπεί το μυαλό του μετατρέποντας την αναπηρία του σε δημιουργία. Πώς βλέπει τη ζωή του ανάποδα όταν χτυπάει το κορμί του ένα αστροπελέκι. Η έκθεσή του, τότε, με τίτλο «Άρρητοι Πλόες», αποτέλεσε γεγονός για τη συριανή κοινωνία, που όπως και τώρα, έκανε ουρές για να δει τα έργα του.
Αναδημοσιεύουμε εκείνη την πρώτη του συνέντευξη:
« Τα έργα αυτά έγιναν όλα μέσα στο Ίδρυμα Αποκατάστασης Αναπήρων Αγίων Αναργύρων στους 19 μήνες που νοσηλεύτηκα εκεί και αποτελούν ένα βιωματικό ημερολόγιο της παραμονής μου. Για μένα  αυτά τα έργα είναι ο διαλογισμός μέσα στο ίδρυμα, για να μπορώ να ισορροπώ το μυαλό μου σε σχέση με αυτό που μου συνέβη, με την αναπηρία. Η δημιουργία σε συνθήκες αναπηρίας με προστάτευσε από την τρέλα. Νομίζω ότι εγώ βρήκα αυτό τον τρόπο για να ισορροπώ το μυαλό μου σε μια τόσο δύσκολη συνθήκη ενός νοσοκομείου αποκατάστασης όπου υπάρχει πολύς πόνος, πολλή ανισορροπία, γιατί αυτοί οι χώροι είναι κάπως περίεργοι για το μυαλό. Σε μια τέτοια συνθήκη, απαιτείται να υπερβείς τον εαυτό σου αν θέλεις να ζήσεις διαφορετικά από ότι είχες συνηθίσεις μέχρι να σου συμβεί κάτι. Είναι μονόδρομος, πρέπει να κάνεις υπερβάσεις στην καθημερινότητά σου. Μόνο έτσι νομίζω ότι μπορείς να απελευθερώσεις κάπως το μυαλό σου. Διαφορετικά απομονώνεσαι κι αυτό το θεωρώ κατηφόρα».  
Είναι γεγονός ότι όταν η ζωή κινδυνεύει, ο νους ενεργοποιείται στη μάχη για την επιβίωση. «Είτε είσαι καλλιτέχνης είτε όχι, διαφοροποιείται η ίδια η άποψή σου για τη ζωή. Κυρίως βρίσκεις πολλά περιττά από εμμονές που είχες στην καθημερινότητά σου, στην κοινωνική και στην επαγγελματική σου δραστηριότητα. Συνειδητοποιείς ότι η ζωή είναι ένα χαμόγελο και μια αγάπη. Από κει και πέρα, τα υπόλοιπα σου φαίνονται περιττά». Για τους καλλιτέχνες σίγουρα μια τέτοια κατάσταση ενεργοποιεί τη δημιουργικότητα. Μια δημιουργικότητα που «είναι για τον καθένα ό,τι του ισορροπεί τον νου. Μπορεί να μην είναι καν ζωγραφική, μπορεί να είναι οτιδήποτε μικρό, μπορεί να είναι το πλέξιμο. Θεωρώ ότι αυτό είναι το φάρμακο για τη νοητική ισορροπία, γιατί εκτός από το πρόβλημα το σωματικό, το βιολογικό, κινδυνεύεις πάρα πολύ να διαταραχθεί το μυαλό σου  με αυτά που τραβάς».
Για τον Κώστα, αυτό το βιωματικό ημερολόγιο, ήταν η σωτηρία του. «Ξέρω κάθε γραμμή, πώς ήμουν όταν την έφτιαχνα. Και επίσης η ελευθερία που παρέχεται μέσα σε αυτά τα σχέδια, είναι ότι ξεκινούσα χωρίς να ξέρω το θα κάνω, δεν υπάρχει σβήσιμο, το λάθος ενσωματώνεται στο έργο. Έτσι λοιπόν αυτά τα έργα έγιναν χωρίς προσχεδιασμό. Δηλαδή ανάλογα με το πώς ήμουνα, τι αντιμετώπιζα, πόσο στριμωγμένος ήμουνα από την ανικανότητα, γιατί δεν αντέχεις εύκολα την αναπηρία σου, θέλεις να την υπερβείς κάθε στιγμή. Αυτό, μαζί με όλες τις συνθήκες του ιδρύματος, του «ασύλου», δημιούργησαν αυτή τη δουλειά».
Μας εξηγεί ότι δεν χρησιμοποίησε ούτε καν μολύβι για να σκιτσάρει τις ζωγραφιές του οι οποίες βγήκαν με «αυτόματη βιωματική γραφή». «Χρησιμοποίησα μολύβια μόνο για να φτιάξω έναν κάνναβο, δεν μέτραγα, δεν είχα τη δυνατότητα, είχα ένα χαρτί κι έναν μαρκαδόρο, δεν μπορούσα να κουβαλάω κάτι άλλο. Ας πούμε έναν κύκλο τον έκανα με ένα ποτήρι ανάποδα ή με το χέρι. Έτσι προχώρησα και βγήκαν αυτά τα πράγματα και μετά σιγά σιγά αποκτήσανε ενότητες, σύμβολα, τα παράθυρα ας πούμε είναι ο εγκλεισμός που φαίνεται σε πολλά από τα έργα. Έχω συνειδητοποιήσει ότι δεν  υπάρχει άλλος τρόπος, δηλαδή ή αυτοκτονείς νοητικά, ή συνειδητοποιείς την κατάσταση και τη γυρίζεις υπέρ σου. Βέβαια δεν ξέρεις το αποτέλεσμα. Όλο αυτό γίνεται αρχικά για να περνάς εσύ καλά, να βρίσκεις τις ισορροπίες σου».
Εκτός από τα 81 έργα της έκθεσης, έχει σχεδιάσει συνολικά πάνω από 250 σχέδια κι ένα κόμικς με τίτλο  «η αποκατάσταση είναι ένα είδος ζωής, το ζω ή το ονειρεύομαι», που το διένειμε στους ασθενείς, σπάζοντας έτσι το βαρύ κλίμα του ιδρύματος».




 

- Copyright © Touareg Blue -