Δημοσιεύτηκε από: Αλκμήνη Ψιλοπούλου Παρασκευή, 4 Μαρτίου 2016



Παλιοί γνώριμοι είναι η παρέα του Βίζεγκραντ. Και μάλιστα, πολύ παλιοί. Σύμφωνα με το Wikipedia, η ουγγρική πόλη Βίζεγκραντ ήταν ο τόπος συνάντησης των αρχηγών της Τσεχίας (τότε Βοημίας), Πολωνίας και Ουγγαρίας το 1335. Ο βασιλιάς Κάρολος Ι της Ουγγαρίας, ο Κασιμίρ της Πολωνίας και ο Ιωάννης της Βοημίας (Τσεχίας), συμφώνησαν να δημιουργήσουν νέες εμπορικές οδούς για να παρακάμψουν τη βασική πύλη της Βιέννης και να αποκτήσουν ευκολότερη πρόσβαση σε άλλες ευρωπαϊκές αγορές. Μια δεύτερη συνάντηση έλαβε χώρα το 1339 όπου αποφασίστηκε ποιος θα ήταν  ο μελλοντικός βασιλιάς της Πολωνίας σε περίπτωση που ο Κασιμίρ πέθαινε χωρίς αρσενικό διάδοχο.(wikipedia).
Πολλούς αιώνες αργότερα, τον Φεβρουάριο του 1991, στο Βίζεγκραντ συναντήθηκαν ο Τσέχος Πρόεδρος και συγγραφέας Βάτσλαβ Χάβελ, ο Πολωνός ομόλογός του και πρώην ηγέτης της «Αλληλεγγύης» Λεχ Βαλέσα και ο Ούγγρος πρωθυπουργός και μετριοπαθής φιλελεύθερος Γιόζεφ Ανταλλ, με στόχο την επιτάχυνση της διαδικασίας ένταξής τους στην ΕΕ.  Σήμερα, η ίδια παρέα θυμήθηκε την ανάγκη να συνεργαστεί, αυτή τη φορά όχι για να προσεγγίσουν την Ευρώπη αλλά για να την κρατήσουν μακριά τους.
Το ιστορικό του Βίζεγκραντ αναλύεται στο άρθρο που ακολουθεί:

Του Κώστα Αργυρού

Το Φεβρουάριο του 1991 στην ιστορική ουγγρική πόλη του Βίζεγκραντ συναντήθηκαν ο Τσέχος Πρόεδρος και συγγραφέας Βάτσλαβ Χάβελ, ο Πολωνός ομόλογός του και πρώην ηγέτης της «Αλληλεγγύης» Λεχ Βαλέσα και ο Ούγγρος πρωθυπουργός και μετριοπαθής φιλελεύθερος Γιόζεφ Ανταλλ. Αποφάσισαν τη συνεργασία των τριών χωρών τους με στόχο την ενίσχυση των νεαρών τότε «Δημοκρατιών» στα δυτικά πρότυπα, αλλά και την επιτάχυνση της διαδικασίας προσέγγισης με την ΕΕ. Η συνεργασία συνεχίστηκε χωρίς εμπόδια και μετά το 1993 και το βελούδινο διαζύγιο Τσεχίας και Σλοβακίας, που έκανε τέσσερα τα τρία μέλη της ομάδας του Βίζεγκραντ. Κυρίως όμως ο κεντρικός στόχος παρέμεινε κοινός: «Επιστροφή στην Ευρώπη».
Σήμερα οι τέσσερεις του Βίζεγκραντ επανέρχονται στο προσκήνιο με πολύ διαφορετικούς ηγέτες, αλλά και με πολύ διαφορετικό πρόσημο. Η κοινή τους στάση, από την εποχή που η κρίση άρχισε να μαστίζει την Ευρώπη, μοιάζει να είναι πια η «αποστασιοποίηση» από την ΕΕ και η προάσπιση στενόμυαλα ιδωμένων εθνικών συμφερόντων. Η κοινή ευρωπαϊκή στάση αντιμετωπίζεται ως «κολλητική» ασθένεια, που προσπαθούν να κρατήσουν μακριά τους. Oι εθνικιστές Βίκτορ Ορμπαν στην Ουγγαρία, Γιάροσλαβ Κατσίνσκι στην Πολωνία, Ρόμπερτ Φίτσο στη Σλοβακία μαζί με τον υποτιθέμενο σοσιαλδημοκράτη Πρόεδρο της Τσεχίας Μίλος Τσέμαν εκφράζουν ακραίες απόψεις και θεωρούν την αλληλεγγύη ως ένα μονόδρομο, που για τις χώρες τους έχει μόνο απαιτήσεις (βλέπε επιδοτήσεις) αλλά όχι και υποχρεώσεις.
H ιδέα της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης μοιάζει να υποχωρεί σήμερα στην Κεντροανατολική Ευρώπη, όσο ποτέ άλλοτε τα τελευταία 25 χρόνια.Μπορεί για αυτό να φταίει η έλλειψη δημοκρατικών παραδόσεων σε αυτές τις χώρες, όπως λένε πολλοί, ωστόσο και οι μεγάλες χώρες της Δύσης, οι «τιμονιέρηδες» της ΕΕ, δεν είναι άμοιρες ευθυνών γι αυτή την εξέλιξη.
Αφενός η «σύγκλιση» δεν ήταν τελικά τόσο εύκολη και ταχεία υπόθεση, όπως υπόσχονταν στις αρχές της δεκαετίας του 90 ο Χέλμουτ Κολ και ο Φρανσουά Μιττεράν. Αφετέρου η σκληρή στάση απέναντι στην Ελλάδα, αλλά και σε άλλες χώρες του Νότου που βρέθηκαν στη δίνη της κρίσης, έδωσε κάθε δικαίωμα στη «Νέα Ευρώπη» να σκέφτεται ότι σε αυτή την ομάδα τελικά το παιχνίδι δεν είναι πάντα και τόσο ομαδικό και ο καθένας θα κάνει καλά να κοιτάει πρωτίστως το συμφέρον του. Η στάση αυτή ουσιαστικά επιβραβεύτηκε πολιτικά, όταν και οι «γκρίνιες» των Σλοβάκων και των Πολωνών για τα πακέτα διάσωσης χρησιμοποιήθηκαν από συγκεκριμένους συντηρητικούς κύκλους στο Βερολίνο και στις Βρυξέλλες ως μοχλός πίεσης απέναντι σε χώρες του Νότου.
Η απροθυμία συμμετοχής σε μια κοινή πολιτική και στο προσφυγικό, την οποία επιδεικνύουν ώρα οι πολιτικές ηγεσίες στην Βουδαπέστη, τη Βαρσοβία, την Πράγα ή τη Μπρατισλάβα είναι απλά η προέκταση αυτής της διαλυτικής διαδικασίας. Γιατί, εκτός των άλλων, έχουν καταλάβει ότι σε μια δύσκολη στιγμή πιθανότατα θα πρέπει να τα βγάλουν πέρα σχεδόν αποκλειστικά μόνες τους και για αυτό καλύτερα θα ήταν να «προλάβουν» τα προβλήματα, παρά να κληθούν να τα αντιμετωπίσουν.

Ουσιαστικά οι κρίσεις των τελευταίων χρόνων έχουν αποδείξει, ότι τα μεγάλα ρομαντικά λόγια περί ευρωπαϊκής ιδέας ήταν παντού ένα απλό περιτύλιγμα, πίσω από το οποίο κρυβόντουσαν συνήθως πολύ «πεζά» οικονομικά ή οικονομίστικα συμφέροντα. Αυτό ισχύει και στην Ανατολή και στη Δύση. Απλά οι Ανατολικοί δεν έχουν ίσως την διπλωματική εμπειρία, που θα τους επέτρεπε να εκφράζουν με την κλασσική δυτική ...κομψότητα τις προτεραιότητές τους. Το κάνουν πιο χοντροκομμένα και πιο άμεσα. Όσο δυσάρεστο και αν είναι αυτό, τουλάχιστον μας βοηθάει να καταλάβουμε με ποιούς έχουμε πραγματικά να κάνουμε. Για να μην συνεχίζουμε να έχουμε ακόμα ψευδαισθήσεις.  

(ΠΗΓΉ http://28europe.blogspot.gr/ 9 Δεκεμβρίου 2015)

- Copyright © Touareg Blue -